Tìm hiểu ý nghĩa “hiểu và thương” nhân mùa Vu Lan Báo Hiếu năm 2021

Thế là một mùa Vu Lan Báo hiếu nữa lại về, một mùa Vu Lan thầm lặng sâu lắng giữa lúc đại dịch covid đang hoành hành! Chứng kiến bao sự chia ly trong chớp mắt, ôi thật xót thương!. Có biết bao con người đang quên mình hy sinh để dành lấy sự sống cho từng người, ôi thật đáng tôn vinh!

Trước diễn biến đáng sợ của đại dịch, giữa mùa báo hiếu tri ân, hơn bao giờ hết, chúng ta hãy cùng bên nhau để thấu hiểu và thương yêu cuộc sống này! Nhưng “hiểu và thương” như thế nào cho hợp tình hợp lý?
‘Hiểu và Thương’ là nền tảng để giảm bớt khổ đau hướng đến chân hạnh phúc. ‘Hiểu và Thương’ là hai chất liệu để giải trừ mọi oan khiên trong nhiều đời, để những nỗi lòng ai oán trong kiếp hiện tại có cơ hội thoát ly.
Chúng ta ai cũng có hiểu và thương nhưng tại sao vẫn đau khổ? Là do hiểu và thương còn lệch lạc. Vậy hiểu và thương như thế nào để có được hạnh phúc trong hiện tại?

‘Hiểu’ là thấy được muôn loài, kể cả vật vô tri vô giác đều có sự tương quan, tương duyên mật thiết với nhau, không có sự tách rời nhau để tồn tại, thấy được sự có mặt của mình chính là sự có mặt của người và muôn loài khác, bất khả phân ly. Hiểu là biết rõ vạn loại hình hài luôn biến chuyển vô thường trong từng giây từng phút, muôn pháp sắc không luôn tương tức cho nhau để hiện hữu, hiện hiện nhưng không trường tồn và cũng không gián đoạn. Hiểu là thấy rõ nỗi khổ vô hình đang âm thầm dày xéo cả thể xác lẫn tâm hồn và nguyên nhân chính là tham ái và chấp thủ. Hiểu là nhận diện được sự biến đổi đầy nguy hiểm của ‘tâm’ ngay khi tiếp xúc với hoàn cảnh, sự biến đổi của tâm đó chính là tham lam, sân hận, si mê, ganh ghét, và đố kị và ảo tưởng có một bản ngã thường hằng. Nếu không hiểu như thế mà hiểu ngược lại thì những hình thái tâm lý xấu ác có thể bất thình lình tạo thành những trận cuồng phong xoáy trôi cuộc đời mà không một nhà khí tượng nào có thể đoán trước được. ‘Hiểu’ như thế để làm gì? Chỉ để ‘yêu thương’ và tin tưởng lẫn nhau. Yêu thương mà không vướng mắc, yêu thương mà không làm hại và lừa dối lẫn nhau, và luôn sẵn sàng cảm thông và tha thứ. Đó là ý nghĩa hai chữ ‘hiểu và thương’.

‘Hiểu và thương’ là một cụm từ nghe ra đơn giản quá, nhưng thật khó nắm bắt làm sao! Biết rằng, nó luôn ở trong tầm tay ta, nhưng mỗi khi muốn sử dụng, thì nó lại biến mất tự bao giờ. Sự biến mất của nó để lại một khoảng trống rợn người như đang trôi giữa biển khơi, mênh mang vô định. Đây cũng là nguyên nhân tạo ra vô số những oan hồn vất vưởng do tự kết liễu cuộc đời chỉ vì không một ai ‘hiểu thấu nỗi lòng và thương cho số phận’. Suy từ bản thân ta, một lúc nào đó ta vấp phải những cú ngã trong đời, hoặc vì tình duyên lỗi hẹn, hoặc do chồng vợ dối gian, bạn bè phản bội hay sự nghiệp bất thành, nhưng không một ai để ta có thể giải bày, không một ai cảm thông niềm tâm sự, thì ta mới cảm thấy trống vắng não nề, dù vẫn bước đi giữa muôn vạn người ta.

Trên mỗi dặm đường đời gian nan khó nhọc, mà nhất là sự cuốn hút làn sóng vật chất trong xã hội hiện đại, thì sự hiểu biết và thương yêu đúng nghĩa rất dễ bị sói mòn quên lãng. Thậm chí, đối với cha mẹ, chúng ta cũng không có được một giây phút nào để hiểu, để cảm thông và để thương kính. Chẳng những thế, chúng ta còn làm cho cha mẹ đau khổ, để cho cha mẹ cảm thấy cô đơn khi bóng đêm về.

Đúng vậy, thực trạng của loài người trên khắp năm châu đang rơi vào nhiều cuộc khủng hoảng như khủng hoảng kinh tế, khủng hoảng học đường, khủng hoảng đạo đức, sự suy thoái về môi trường và sự nóng lên mỗi ngày của trái đất; thực trạng này đang là mối lo ngại nhất của toàn nhân loại. Phải chăng những nguy hiểm được báo trước đó là kết quả bị lệch hướng từ hành động ‘hiểu biết sai lạc và thương yêu mù quáng’! Đối với đời sống tâm lý cá nhân, gia đình và xã hội trên toàn cầu hiện nay, hiểu và thương đúng nghĩa cũng đang xuống cấp trầm trọng.

Quả đúng như vậy, do không hiểu và thương đúng nghĩa nên tính trung thật và sự tin tưởng lẫn nhau đang bị mất dần trong tình yêu đôi lứa, trong hôn nhân gia đình, trong trong bạn bè và đồng nghiệp. Thay vào đó là sự lừa dối đầy kinh nghiệm mà ngôn ngữ hiện đại gọi là ‘nghệ thuật lừa dối’ hay ‘siêu sao lừa dối’, có nghĩa là sự lừa dối rất tinh vi và đa dạng. Những hiện trạng con cái dối cha mẹ, vợ dối chồng, trò dối thầy, bè bạn dối nhau, và lo ngại hơn nữa là lối sống lệch lạc hư hỏng của thế hệ trẻ đang gia tăng đến mức báo động. Dường như nhân loại đang mất dần niềm tin yêu lẫn nhau và thay vào đó là sự ngờ vực, hời hợt và thái độ lạnh lùng trong mọi ứng xử. Và đó là nguyên nhân gây ra sóng gió cho mỗi cuộc đời.

Có thể nói, nhờ vào những phát minh, khám phá trong khoa học và sự vận dụng chúng vào đời sống thực tể mà nhân loại mới có thể xích lại gần với nhau hơn; tính thống nhất về địa lý và vật lý của thế giới đã trở nên quen thuộc với mọi người. Nhưng sự khác biệt và xung khắc giữa chúng ta lại gia tăng một cách khủng khiếp; đấu tranh, đại dịch và thống khổ vẫn ngập tràn trên cõi thể. Chiến tranh và đại dịch đang trở thành căn bệnh kinh niên lan rộng trên phạm vi toàn cầu. Con người thời đại siêu công nghệ có nhiều thành tựu, có thể làm chủ thế giới, nhưng tiếc thay lại chưa làm chủ được chính mình.

Để cứu rỗi thực trạng, là người Phật tử, chúng ta phải ‘hiểu và thương’ đúng nghĩa của nó. ‘Hiểu và thương’ đúng nghĩa như đã được trình bày cũng là suối nguồn của tri ân và báo ân. Hiểu và thương như thế là món quà thiêng liêng để mọi người có thể trao tặng cho nhau từng ngày, từng giờ. Riêng mùa Vu Lan, món quà ấy lại càng có ý nghĩa hơn khi nó thể hiện lòng tri ân sâu sắc của những người con hiếu thảo đối với các đấng sinh thành. Vì sao! Vì hiểu và thương chính là cách báo hiếu dễ dàng nhất mà ai trong chúng ta cũng có thể làm được. Chúng ta không cần phải mua những thứ đắt tiền này, hay những vật kiêu sa kia đâu. Chỉ cần biết quay về bên cha, bên mẹ của mình, ân cần chăm sóc cha mẹ bằng thái độ cung kính, biết nhìn vào đôi mắt mòn mỏi theo năm tháng của mẹ, những vết nhăn trên trán của cha, để rồi chúng ta có thể hiểu rằng đôi mắt ấy muốn nói gì với chúng ta, những vết nhăn ấy nhắc nhở chúng ta điều gì.

Từ đó, ta lại càng thương cha thương mẹ nhiều hơn. Chỉ cần những hành động đơn giản ấy thôi, ta đã có thể báo đáp được phần nào công ơn sinh thành rồi đó. Sau khi hiểu và thương cha mẹ như thế, chúng ta hãy tiến sâu hơn trong công cuộc báo hiếu đó là phải sám hối lỗi lầm của nhiều đời cho cha mẹ, phải khuyên cha mẹ thực hành điều thiện, và đặc biệt chúng ta hãy vì cha mẹ mà thực hành một nếp sống đạo đức nhân luân. Đó là cách báo hiếu đúng nghĩa, cũng chính là ý nghĩa đích thực của hiểu và thương vậy. Những ai còn cha còn mẹ thì hãy hiểu và thương cha mẹ nhé, đừng đợi đến khi cha mẹ vĩnh viễn xa rồi, mới cảm thấy hối tiếc buồn than.

Đối với những người con vì kế sinh nhai, phải tạm biệt quê hương, xa rời cha mẹ, bươn chải nơi xứ người, không có cơ hội thường xuyên để gần bên cha, kề bên mẹ mà săn sóc hỏi han, thì chỉ cần sống thật tốt, có đạo đức, có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội, biết chia sẽ với những người chung quanh. Thỉnh thoảng dành chút thời gian để nghĩ tưởng và cầu nguyện cho cha mẹ ở quê nhà, đang từng ngày từng giờ tựa cửa trông con. Đó là cách báo hiếu cao cả, nói lên nỗi lòng ‘hiểu và thương’ cha mẹ của những người con xa xứ.

Mùa Vu Lan báo hiếu cũng là mùa xá tội vong nhân, mùa mà các oan hồn uổng tử đang ngong ngóng đợi chờ chúng ta ‘hiểu và thương’ cho nỗi sầu ai oán triền miên chưa một lần hoá giải. Chúng ta hãy hiều và thương cho những vong hồn đang đói khát cô đơn vì không ai cúng tế, không người quan tâm. Trong số những oan hồn uổng tử đó, có những người cũng đã từng là cha mẹ anh em của chúng ta đang ngày đêm trông đợi chúng ta cầu nguyện cứu giúp. Nếu bình tâm để hiểu như thế thì than ôi thương biết chừng nào! Giờ đây, chúng ta hãy cùng nhau nuôi dưỡng năng lượng hiểu và thương, tạo thành sức mạnh tập thể, để cầu nguyện cho những oan hồn đang bị đói khát nơi cảnh tối tăm, nương nhờ oai lực của chư Phật mà giải toả oán kết, thoát ly muộn phiền.

Nói tóm lại, ‘hiểu và thương’ là chất liệu để kiến tạo những nhân cách cao thượng. Một trong những nhân cách cao thượng nhất đó là ‘biết tri ân và báo ân’. Những nhân cách ấy sẽ góp phần tô điểm thêm nét đẹp cho đời, sẽ hàn gắn tất cả vết thương lòng còn bỏ ngỏ. Chất liệu ấy sẽ đảm bảo được hạnh phúc của cá nhân, gia đình và xã hội trong hiện tại và tương lai.

Xin chúc mừng những ai còn cha còn mẹ và xin hãy trân trọng hai món quà vô giá này trong mỗi khoảnh khắc cuộc đời với đóa hoa hồng trên ngực thắm tươi. Xin chia sẻ nỗi mất mát lớn lao nhất đến với những ai đã mất cha mất mẹ, nên phải cài cho mình một bông hoa màu trắng.
Xin hãy nguyện tịnh hóa ba nghiệp bản thân để làm nền tảng phụng báo thâm ân muôn đời!
Cuối cùng, cầu chúc mọi người đón một mùa Vu Lan chứa chan niềm hiếu hạnh.

Nam Mô Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát.

Thích Chúc Tín

Bài liên quan

Để lại phản hồi

Mục đánh dấu * không được để trống *